childhood epistemology in alice’s adventures in wonderland
an autonomous and experience-based field of knowledge
DOI:
https://doi.org/10.12957/childphilo.2026.96052Palavras-chave:
infância, epistemologia, relações de poder, análise literária, aprendizagem experiencialResumo
Este artigo analisa As Aventuras de Alice no País das Maravilhas sob a perspectiva da epistemologia da infância, argumentando que o conhecimento infantil não deve ser entendido como uma forma deficiente ou incompleta de saber em relação à racionalidade adultocêntrica. Pelo contrário, constitui um campo epistêmico autônomo construído através da experiência, da incerteza e da interação contextual. O estudo conceitua a infância não apenas como uma categoria pedagógica, mas como uma posição epistêmica distinta que existe em tensão estrutural com os regimes dominantes do conhecimento adulto. O ponto de partida é o número limitado de estudos referentes à infância que problematizam diretamente seu status epistêmico. O referencial teórico integra o conceito de injustiça epistêmica de Miranda Fricker, a teoria da aprendizagem por experiência de John Dewey e as análises de Michel Foucault sobre as relações de conhecimento-poder. Metodologicamente, o estudo emprega a leitura atenta qualitativa e a análise temática, com foco nas cenas do Campo de Croquet da Rainha, Conselhos de uma Lagarta e da Festa do Chá. Os resultados demonstram que a epistemologia adulta no texto opera através de uma autoridade arbitrária, normalizando julgamentos e discursos excludentes e, portanto, expondo suas próprias inconsistências internas. Em contraste, os modos de conhecimento de Alice se fazem através de tentativa e erro, de experiências encarnadas e da suspensão de um significado fixo. O artigo posiciona Alice no País das Maravilhas como um espaço epistemológico crítico onde são literariamente construídas formas alternativas de conhecimento associadas à infância, contribuindo, assim, para os debates interdisciplinares nos estudos da infância, na teoria literária e na filosofia do conhecimento.
Downloads
Referências
Alanen, L. (2009). Generational order. In J. Qvortrup, W. A. Corsaro, & M.-S. Honig (Eds.), The Palgrave handbook of childhood studies (pp. 159–174). Palgrave Macmillan.
Atatanır, H. (2022). Çocukluk olgusunun ve çocuk haklarının tarihsel gelişimi. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(2), 205–219. https://doi.org/10.47633/jswrpub.1117938
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Burman, E. (2016). Deconstructing developmental psychology (3rd ed.). Routledge.
Carroll, L. (2017). Alice Harikalar Diyarında (S. Zeber, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Corsaro, W. A. (2018). The sociology of childhood (5th ed.). Sage.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage.
Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2018). The SAGE handbook of qualitative research (5th ed.). Sage.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Pantheon Books. (Original work published 1975)
Fricker, M. (2007). Epistemic injustice: Power and the ethics of knowing. Oxford University Press.
James, A., Jenks, C., & Prout, A. (1998). Theorizing childhood. Polity Press.
Jenks, C. (2005). Childhood (2nd ed.). Routledge.
Lee, N. (2001). Childhood and society: Growing up in an age of uncertainty. Open University Press.
Matthews, G. (1994). The philosophy of childhood. Harvard University Press.
Mayall, B. (2015). The sociology of childhood and children’s rights. In W. Vandenhole, E. Desmet, D. Reynaert, & S. Lembrechts (Eds.), The Routledge International Handbook of Children's Rights Studies (pp. 67-82). Routledge.
Oswell, D. (2013). The agency of children: From family to global human rights. Cambridge University Press.
Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
Prout, A. (2005). The future of childhood. RoutledgeFalmer.
Qvortrup, J. (2011). Childhood as a structural form. In J. Qvortrup, W. A. Corsaro, & M.-S. Honig (Eds.), The Palgrave handbook of childhood studies (pp. 21–33). Palgrave Macmillan.
Schapiro, T. (1999). What is a child? Ethics, 109(4), 715–738.
Spyrou, S. (2018). Disclosing childhoods: Research and knowledge production for a critical childhood studies. Palgrave Macmillan.
Şirin, M. R. (2017). Çocuk ve çocukluk: Kültürel ve sosyolojik boyut. Çocuk ve Medeniyet, 2(3), 5–13.
Downloads
Publicado
Edição
Seção
Licença
Copyright (c) 2026 hulusi geçgel

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution 4.0 International License. os direitos autorais de cada artigo publicado na childhood & philosophy pertencem ao(s) seu(s) autor(es). childhood & philosophy tem o direito da primeira publicação. a seguinte indicação deve ser adicionada à reimpressão do artigo depois de sua primeira publicação em childhood & philosophy (com os números apropriados substituindo as elipses): [título do artigo] foi originalmente publicado em childhood & philosophy, volume ..., número ..., pp. ...-...
